Czy w spółce z o.o. trzeba płacić ZUS? Składki wspólników i zarządu bez niedomówień

„Załóż spółkę z o.o., a nie będziesz płacić ZUS-u” — to zdanie pojawia się w rozmowach o prowadzeniu firmy wyjątkowo często. Brzmi zachęcająco, szczególnie gdy co miesiąc z konta przedsiębiorcy znika kolejny przelew na składki. Problem w tym, że takie hasło opisuje tylko część rzeczywistości. W spółce z o.o. rzeczywiście można być wspólnikiem i nie płacić składek z samego tytułu posiadania udziałów. Nie oznacza to jednak, że każda osoba związana ze spółką jest zwolniona z ZUS-u.

Znaczenie ma przede wszystkim to, ilu wspólników ma spółka, jaką funkcję pełnisz i na jakiej podstawie otrzymujesz pieniądze. Inaczej wygląda sytuacja wspólnika, który jedynie posiada udziały, inaczej prezesa wynagradzanego na podstawie powołania, a jeszcze inaczej osoby zatrudnionej na umowę o pracę. Te role mogą się przy tym łączyć. Możesz jednocześnie być współwłaścicielem spółki, członkiem jej zarządu i pracownikiem. Dlatego odpowiedź na pytanie, czy w spółce z o.o. trzeba płacić ZUS, zaczyna się od ustalenia, z jakiego tytułu miałby powstać obowiązek ubezpieczeń. Przyjrzyjmy się temu krok po kroku.

 

 

 

ZUS w spółce z o.o. — dlaczego trzeba odróżnić wspólnika od członka zarządu?

W codziennym języku właściciela firmy często nazywamy po prostu szefem albo prezesem. W spółce z o.o. takie uproszczenie może jednak prowadzić do błędnych wniosków. Wspólnik jest osobą posiadającą udziały. Członek zarządu prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje. Pracownik wykonuje pracę na warunkach wynikających z umowy o pracę bądź innej formy zatrudnienia. Każda z tych ról ma inne znaczenie dla rozliczania składek.

Samo objęcie udziałów nie jest równoznaczne z zatrudnieniem. Również powołanie do zarządu nie oznacza automatycznie zawarcia umowy o pracę. To odrębne podstawy działania, które trzeba oceniać osobno.

Wyobraź sobie, że razem z drugą osobą zakładasz spółkę. Oboje posiadacie udziały, ale tylko Ty zostajesz prezesem i otrzymujesz wynagrodzenie za pełnienie tej funkcji. Wasza sytuacja składkowa może być różna, chociaż oboje jesteście wspólnikami tej samej firmy. Drugi wspólnik nie musi mieć obowiązku ubezpieczeń z tytułu udziałów, a u Ciebie może pojawić się składka zdrowotna od wynagrodzenia z powołania.

To właśnie dlatego pytanie „czy muszę płacić ZUS w spółce z o.o.?” jest zbyt ogólne. W praktyce trzeba zapytać: za kogo, od jakiego wynagrodzenia i na jakiej podstawie?

 

 

 

Wspólnik wieloosobowej spółki z o.o. a ZUS

Jeżeli spółka z o.o. ma co najmniej dwóch wspólników, samo posiadanie udziałów co do zasady nie powoduje obowiązku opłacania składek społecznych ani składki zdrowotnej. Dotyczy to statusu wspólnika, a więc sytuacji, w której źródłem rozważanego obowiązku miałoby być wyłącznie uczestnictwo w spółce. ZUS potwierdza, że wspólnicy wieloosobowej spółki z o.o. nie podlegają z tego tytułu ubezpieczeniom jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność. 

To ważna różnica w porównaniu z jednoosobową działalnością gospodarczą. Przedsiębiorca prowadzący JDG co do zasady musi rozliczać własne ubezpieczenia, chyba że korzysta z określonych ulg, wyłączeń albo ma inny tytuł do ubezpieczeń. Wspólnik wieloosobowej spółki z o.o. nie ma analogicznego obowiązku tylko dlatego, że posiada udziały.

Nie należy jednak rozszerzać tej zasady na wszystkie pieniądze otrzymywane ze spółki. Jeżeli wspólnik zostaje zatrudniony albo otrzymuje wynagrodzenie za pełnienie funkcji w zarządzie, trzeba osobno ocenić tę podstawę wypłaty. Brak składek od posiadania udziałów nie przenosi się automatycznie na umowę o pracę, zlecenie czy wynagrodzenie z powołania.

Warto spojrzeć również na drugą stronę tego rozwiązania. Sam status wspólnika wieloosobowej spółki z o.o. nie zapewnia ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli nie masz etatu, innego tytułu do ubezpieczenia ani możliwości zgłoszenia jako członek rodziny, samo posiadanie udziałów nie wystarczy, aby uzyskać ochronę w ramach NFZ.

 

 

 

Jednoosobowa spółka z o.o. — kiedy wspólnik musi płacić ZUS?

Inaczej wygląda sytuacja, gdy wszystkie udziały należą do jednej osoby. Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. jest na potrzeby ubezpieczeń społecznych traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność. Co do zasady powstaje więc obowiązek rozliczania własnych składek. Nie jest do tego potrzebna dodatkowa umowa ze spółką ani wypłata wynagrodzenia za zarządzanie.

To istotne dla osób, które zakładają spółkę samodzielnie i zakładają, że brak wypłat oznacza brak ZUS-u. W tym przypadku obowiązek wynika ze statusu jedynego wspólnika, a nie z tego, ile pieniędzy otrzymujesz ze spółki. Sam argument, że spółka nie wypłaciła Ci wynagrodzenia, nie rozstrzyga więc sprawy.

Często można usłyszeć, że jedyny wspólnik płaci „duży ZUS”. To użyteczny skrót w odniesieniu do ogólnych zasad ustalania składek społecznych, ale nie należy na tej podstawie zakładać, że całość rozliczeń będzie identyczna jak w każdej JDG. Osobno trzeba ustalić składkę zdrowotną, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz ewentualny wpływ innych tytułów do ubezpieczeń.

Chcesz być na bieżąco z przepisami oraz tematami podatkowymi?

   

Składka zdrowotna wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.

Składka zdrowotna wymaga osobnego omówienia, ponieważ nie rozlicza się jej automatycznie tak samo jak w jednoosobowej działalności gospodarczej opodatkowanej skalą lub podatkiem liniowym. Nie można po prostu przyjąć, że będzie określonym procentem dochodu spółki. Dla wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., rozliczanego w grupie osób prowadzących pozarolniczą działalność i nieosiągających przychodów z działalności gospodarczej w rozumieniu właściwych przepisów podatkowych, podstawą jest ustawowo określona kwota powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem. W 2026 roku podstawa ta wynosi 9228,64 zł, a miesięczna składka zdrowotna to 830,58 zł.  W praktyce oznacza to, że nie należy wiązać wysokości tej składki bezpośrednio z miesięcznym zyskiem spółki ani z wysokością wypłaty dla wspólnika. Gorszy miesiąc w firmie albo pozostawienie pieniędzy na rachunku spółki nie oznaczają automatycznie obniżenia składki. Jeżeli planujesz założenie jednoosobowej spółki, uwzględnij ten koszt w budżecie już na etapie podejmowania decyzji. Porównywanie wyłącznie podatku w JDG i CIT w spółce daje niepełny obraz miesięcznych obciążeń.      

Jedyny wspólnik spółki z o.o. i praca na etacie — czy składki się dublują?

Obowiązek ubezpieczeń społecznych może wyglądać inaczej, jeżeli oprócz posiadania wszystkich udziałów pracujesz na etacie w swojej spółce. Powstaje wtedy tak zwany zbieg tytułów do ubezpieczeń. To sytuacja, w której jedna osoba ma więcej niż jedną podstawę objęcia ubezpieczeniami. Jeżeli z umowy o pracę masz zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie, co do zasady obowiązkowe ubezpieczenia społeczne występują wyłącznie ze stosunku pracy. Z tytułu pozarolniczej działalności ubezpieczenia społeczne mogą być wówczas dobrowolne. Gdy warunek dotyczący wynagrodzenia nie jest spełniony, obowiązek może występować z obu tytułów. Nie oznacza to jednak automatycznego zwolnienia ze składki zdrowotnej związanej ze statusem jedynego wspólnika. Zasady ubezpieczenia zdrowotnego są odrębne. Co do zasady posiadanie kilku tytułów może oznaczać konieczność opłacania składki zdrowotnej z każdego z nich, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków. Dlatego zdanie „mam etat, więc w spółce z o.o. nie płacę już nic do ZUS – u” może prowadzić do błędu. Najpierw trzeba oddzielić składki społeczne od zdrowotnej, a następnie sprawdzić warunki dotyczące konkretnej osoby.      

Spółka z o.o. z podziałem udziałów 99% i 1% — co z ZUS-em?

Przy rozmowach o składkach często pojawia się pytanie, czy drugi wspólnik musi posiadać określony minimalny procent udziałów. Szczególnie dużo wątpliwości budzą spółki, w których jedna osoba ma 99% udziałów, a druga 1%. W uchwale z 21 lutego 2024 roku, sygn. III UZP 8/23, Sąd Najwyższy stwierdził, że wspólnik dwuosobowej spółki z o.o. posiadający 99% udziałów nie podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie przepisów dotyczących wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Sam dominujący udział nie oznacza więc, że należy traktować go jak osobę posiadającą wszystkie udziały.  Trzeba jednak pamiętać, czego dotyczy to rozstrzygnięcie. Chodzi o obowiązek wynikający ze statusu wspólnika. Nie daje ono automatycznej odpowiedzi na pytanie o składki z umowy o pracę zawartej ze spółką ani o prawidłowość innych umów. Jeżeli większościowy wspólnik ma być jednocześnie pracownikiem, należy osobno ocenić, czy zatrudnienie spełnia warunki stosunku pracy, w tym rzeczywistego podporządkowania pracowniczego. Samo podpisanie dokumentu zatytułowanego „umowa o pracę” nie zastępuje oceny tego, jak współpraca wygląda w praktyce.      

Członek zarządu bez wynagrodzenia — czy trzeba zgłaszać go do ZUS?

Samo powołanie do zarządu spółki z o.o. bez przyznania wynagrodzenia nie tworzy obowiązku opłacania składek społecznych ani zdrowotnej z tego tytułu. Można więc pełnić funkcję prezesa lub innego członka zarządu nieodpłatnie i nie rozliczać składek wyłącznie z powodu tego powołania. Słowa „z tego tytułu” mają tutaj duże znaczenie. Jeżeli nieodpłatny prezes jest jednocześnie jedynym wspólnikiem, nadal trzeba ocenić obowiązki wynikające z posiadania 100% udziałów. Brak wynagrodzenia za zarządzanie nie usuwa odrębnego tytułu do ubezpieczeń. Podobnie będzie wtedy, gdy członek zarządu wykonuje dodatkowo pracę na podstawie umowy o pracę albo świadczy usługi na podstawie innej umowy. Każdą podstawę należy rozpatrzyć osobno. W spółce wieloosobowej możliwa jest natomiast sytuacja, w której wspólnik pełniący nieodpłatnie funkcję członka zarządu nie ma obowiązku składek ani z posiadania udziałów, ani z samego powołania. Nie oznacza to jednak, że uzyskuje w ten sposób ubezpieczenie zdrowotne lub prawo do świadczeń chorobowych.      

Wynagrodzenie członka zarządu z powołania — składka zdrowotna bez składek społecznych

Jeżeli członek zarządu otrzymuje wynagrodzenie wyłącznie na podstawie powołania, co do zasady podlega z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu, ale nie ubezpieczeniom społecznym. ZUS wskazuje tę zasadę wprost w wyjaśnieniach dotyczących wynagradzanych członków zarządu.  Oznacza to, że od takiego wynagrodzenia nie nalicza się składek emerytalnej, rentowej, chorobowej i wypadkowej wyłącznie z powodu powołania. Pojawia się natomiast składka zdrowotna oraz obowiązek odpowiedniego rozliczenia podatku dochodowego. W typowej sytuacji składka zdrowotna wynosi 9% wynagrodzenia stanowiącego podstawę jej wymiaru. Jeżeli miesięczne wynagrodzenie z powołania wynosi 6000 zł, sama składka zdrowotna wyniesie 540 zł. To jeszcze nie jest pełne rozliczenie kwoty do wypłaty, ponieważ trzeba uwzględnić również PIT. Członek zarządu finansuje składkę zdrowotną ze swojego wynagrodzenia, natomiast podmiot wypłacający wynagrodzenie dokonuje zgłoszenia i rozlicza składkę jako płatnik. Nie jest to zatem wypłata, którą można pozostawić poza dokumentacją ubezpieczeniową spółki. Warto też rozumieć konsekwencje braku składek społecznych. Wynagrodzenie wyłącznie z powołania nie buduje samo w sobie kapitału emerytalnego i nie zapewnia ubezpieczenia chorobowego. Ocena takiego rozwiązania powinna więc uwzględniać zarówno miesięczne obciążenia, jak i zakres ochrony ubezpieczeniowej. O tym jak rozwiązać kwestię ubezpieczenia NFZ, omawialiśmy w tym filmiku:

 

Członek zarządu na umowie o pracę lub zleceniu — jak rozliczyć składki?

Członek zarządu może wykonywać obowiązki także na podstawie umowy o pracę albo odpowiedniej umowy cywilnoprawnej. Wówczas nie stosujemy automatycznie zasad właściwych dla wynagrodzenia wyłącznie z powołania. O obowiązkach składkowych decyduje również zawarta umowa i sytuacja ubezpieczeniowa danej osoby. Przy umowie o pracę co do zasady pojawiają się składki społeczne i zdrowotna według zasad dotyczących pracowników. Konieczne jest jednak rzeczywiste wykonywanie pracy w warunkach stosunku pracy. Ma to szczególne znaczenie, gdy zatrudniana osoba posiada wszystkie lub zdecydowaną większość udziałów i jednocześnie samodzielnie zarządza spółką. Przy zleceniu zakres ubezpieczeń zależy między innymi od innych tytułów do ubezpieczeń. Znaczenie może mieć zatrudnienie w innej firmie, wysokość podstawy składek czy status ucznia albo studenta. Nie da się więc prawidłowo rozliczyć każdej umowy zlecenia według jednego schematu. W praktyce trzeba również odróżnić samo powołanie do organu spółki od umowy regulującej wykonywanie określonych czynności. To, że ktoś został powołany na prezesa, nie oznacza jeszcze, że każda jego wypłata jest wynagrodzeniem z powołania. Dokumenty i rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków powinny odpowiadać przyjętemu modelowi współpracy. Przeczytaj więcej: Czy opłaca się zatrudniać zarząd na umowie o pracę?      

Czy spółka z o.o. płaci ZUS za pracowników i zleceniobiorców?

Tak, spółka z o.o. zatrudniająca pracowników lub zleceniobiorców wykonuje obowiązki płatnika na zasadach właściwych dla danego zatrudnienia. Forma prawna pracodawcy nie sprawia, że wynagrodzenia zatrudnionych osób stają się wolne od składek. Jeżeli zatrudniasz pracownika w spółce, trzeba ustalić jego obowiązkowe ubezpieczenia, dokonać zgłoszenia i prawidłowo rozliczać wynagrodzenie. Przy zleceniobiorcy należy dodatkowo zebrać informacje pozwalające ocenić jego sytuację ubezpieczeniową. ZUS wskazuje, że spółka zgłasza do ubezpieczeń zatrudniane osoby i przekazuje odpowiednie dokumenty zgłoszeniowe. Dlatego brak własnych składek wspólników nie oznacza braku przelewów do ZUS z rachunku spółki. Możesz prowadzić wieloosobową spółkę, której wspólnicy nie podlegają ubezpieczeniom z tytułu udziałów, a jednocześnie co miesiąc rozliczać składki za cały zespół. W kalkulacji kosztów zatrudnienia trzeba też uwzględnić, że kwota brutto wynagrodzenia pracownika nie jest pełnym kosztem pracodawcy. Część obciążeń jest finansowana przez zatrudnioną osobę, a część przez spółkę. Przy planowaniu budżetu firmy znaczenie ma całość tych kosztów. Przeczytaj więcej: Koszty zatrudnienia – co musi pokryć pracodawca?      

Kto płaci składki ZUS w spółce z o.o.: wspólnik czy spółka?

W rozmowach o ZUS-ie łatwo pomieszać obowiązki samej spółki z obowiązkami jej właściciela. Tymczasem to rozróżnienie wpływa na zgłoszenia, dokumenty i sposób rozliczania należności. Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. co do zasady jest płatnikiem składek na własne ubezpieczenia. Powinien więc zadbać o odpowiednią rejestrację i rozliczenia we własnym imieniu. Nie wystarczy założyć, że skoro spółka figuruje w KRS i posiada konto płatnika, wszystkie obowiązki wspólnika zostały już załatwione. ZUS wyraźnie wskazuje na konieczność samodzielnego zarejestrowania takiego wspólnika jako płatnika własnych składek.  Inaczej wygląda rozliczanie pracownika albo wynagradzanego członka zarządu. W tych przypadkach określone obowiązki płatnika wykonuje spółka. To ona uwzględnia daną osobę w odpowiednich rozliczeniach i przekazuje należne składki. Dobre uporządkowanie tych ról pozwala uniknąć sytuacji, w której wspólnik jest przekonany, że wszystko rozlicza spółka, a spółka nie otrzymała informacji o konieczności obsługi odrębnego obowiązku.  

Spółka z o.o. bez ZUS-u — co sprawdzić przed podjęciem decyzji?

Jeżeli rozważasz spółkę z o.o. ze względu na składki, zacznij od przemyślenia swojej przyszłej roli. Ustal, czy będziesz jedynym wspólnikiem, czy spółka będzie miała kilku udziałowców. Następnie określ, czy wejdziesz do zarządu i czy będziesz pobierać wynagrodzenie. Dopiero później wybierz podstawę wykonywania obowiązków i wypłaty pieniędzy. Kolejnym krokiem jest sprawdzenie pozostałych tytułów do ubezpieczeń. Etat, działalność gospodarcza, umowy cywilnoprawne czy pobierane świadczenia mogą wpływać na wynik analizy. Nie wystarczy więc porównać swojej sytuacji z sytuacją znajomego, który również „ma spółkę”. Podobna forma prawna nie oznacza identycznych obowiązków. Warto też policzyć pełne koszty prowadzenia firmy. Oprócz składek znaczenie mają podatki, księgowość, obsługa formalna i sposób wypłacania środków. Pieniądze znajdujące się na rachunku spółki należą do spółki, a ich przekazanie wspólnikowi wymaga odpowiedniej podstawy. Dopiero takie zestawienie pozwala ocenić, czy spółka z o.o. odpowiada Twojemu modelowi działalności. Samo hasło o braku ZUS-u nie mówi jeszcze, ile zostanie Ci do dyspozycji i jaki zakres ubezpieczenia zachowasz.      

Czy w spółce z o.o. trzeba płacić ZUS? Najważniejsza jest podstawa ubezpieczenia

Samo posiadanie udziałów w wieloosobowej spółce z o.o. co do zasady nie powoduje obowiązku składek społecznych ani zdrowotnej. Jedyny wspólnik jest jednak objęty innymi zasadami. Z kolei członek zarządu może nie podlegać składkom z nieodpłatnego powołania, płacić składkę zdrowotną od wynagrodzenia z powołania albo podlegać ubezpieczeniom właściwym dla umowy o pracę lub zlecenia. Odpowiedź zależy więc od konkretnej osoby i jej rzeczywistej sytuacji. Jeśli jesteś jednocześnie wspólnikiem, prezesem i pracownikiem, każdą z tych ról trzeba sprawdzić osobno. Zanim założysz spółkę albo zmienisz sposób wynagradzania zarządu, ustal, skąd dokładnie ma wynikać obowiązek składek, kto będzie je rozliczał i jakie ubezpieczenie uzyskasz. Dzięki temu decyzję oprzesz na rzeczywistych kosztach i potrzebach swojej firmy, a nie na obietnicy, że „w spółce ZUS-u nie ma”. Stan informacji: listopad 2026 r. Podane kwoty dotyczą 2026 roku.