Blog
Koszty firmowe na koniec roku — kiedy zakup pomaga, a kiedy tylko opróżnia konto?
„Muszę coś kupić, bo inaczej zapłacę podatek”. Pod koniec roku to zdanie wraca w rozmowach przedsiębiorców wyjątkowo często. Zaczyna się przeglądanie ofert, szukanie sprzętu i zastanawianie, co jeszcze można wrzucić w koszty.
Nowy telefon? Może komputer? Albo większy zapas materiałów, skoro dostawca akurat proponuje rabat? Zanim klikniesz „kupuję”, zatrzymaj się przy jednej liczbie: ile pieniędzy zostanie Ci po tej operacji. Koszt podatkowy może zmniejszyć podatek, ale zakup nadal finansujesz z własnych środków. Urząd nie zwraca całej kwoty tylko dlatego, że na fakturze widnieje NIP. Koszty firmowe na koniec roku warto planować. Trzeba jednak wiedzieć, kiedy wydatek wspiera biznes, a kiedy podatkowe uzasadnienie przykrywa zwykłą chęć kupowania.
Koszt podatkowy nie oznacza zwrotu pieniędzy za zakup
Zacznijmy od prostego przykładu. Prowadzisz działalność opodatkowaną liniowo i kupujesz potrzebną firmie usługę za 5 tys. zł netto. Zakładamy, że całą kwotę możesz rozliczyć od razu, masz wystarczający dochód do opodatkowania i przysługuje Ci pełne odliczenie VAT.
Przy stawce PIT 19% koszt w wysokości 5 tys. zł zmniejszy sam podatek dochodowy o 950 zł.
Po uwzględnieniu tej oszczędności wydatek netto obciąża Cię więc kwotą 4050 zł. Otrzymujesz w zamian usługę, ale nie stajesz się bogatszy o zaoszczędzony podatek. Nadal wydajesz więcej, niż oszczędzasz.
To uproszczone wyliczenie pokazuje wyłącznie efekt w PIT. Nie uwzględnia wpływu na składkę zdrowotną, ulg ani szczególnych zasad rozliczenia. Podatek liniowy wynosi 19% dochodu, a uznanie wydatku za koszt wymaga spełnienia ustawowych warunków.
Jeżeli usługa pomoże zarobić, oszczędzi czas albo rozwiąże konkretny problem, zakup może być bardzo dobry. Jeżeli była zbędna, oszczędność podatkowa nie naprawi tej decyzji.
Co się bardziej opłaca: zapłacić podatek czy wydać pieniądze?
Załóżmy, że rozważasz niepotrzebny zakup za 10 tys. zł netto. Masz dochód, który bez tego wydatku zostałby opodatkowany stawką 19%.
Bez zakupu od tej części dochodu zapłacisz 1900 zł podatku. Zostanie Ci 8100 zł.
Jeżeli wydasz całe 10 tys. zł na rzecz, którą możesz jednorazowo zaliczyć do kosztów, unikniesz tych 1900 zł podatku. Jednak 10 tys. zł trafi do sprzedawcy.
W zamian masz kupiony przedmiot lub usługę. Dlatego kluczowe pytanie brzmi: czy są dla Twojej firmy warte pieniędzy, z których właśnie zrezygnowałeś?
Zapłacenie podatku i zachowanie pozostałej gotówki bywa rozsądniejszą decyzją niż zakup czegoś, co będzie leżało w szafie. Firma potrzebuje również pieniędzy na pensje, składki, dostawców i słabsze miesiące.
Chcesz być na bieżąco z przepisami oraz tematami podatkowymi?
Faktura na firmę nie wystarczy, żeby powstał koszt
Wydatek powinien mieć związek z osiąganiem przychodów albo zachowaniem lub zabezpieczeniem ich źródła. Trzeba również sprawdzić, czy nie został wyłączony z kosztów przez przepisy. Sama faktura nie przesądza o prawie do rozliczenia. Komputer wykorzystywany do realizacji zleceń może mieć oczywisty związek z działalnością. Prywatny zakup nie staje się firmowy tylko dlatego, że podczas płatności poprosisz o dokument z NIP-em. Dobrze jest umieć wyjaśnić, do czego dana rzecz służy w biznesie. Bez wymyślania historii już po zakupie. Grudzień nie zmienia tych zasad. Nie istnieje specjalna kategoria „koszt, bo kończy się rok”.Na ryczałcie zakupy nie obniżają podatku tak jak na skali czy liniowym
Jeżeli rozliczasz działalność ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, zwykłe wydatki firmowe nie pomniejszają podstawy opodatkowania jako koszty uzyskania przychodów. Podatek liczysz od przychodu, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych dla tej formy. Kupienie drukarki, biurka czy telefonu nie daje więc takiego efektu w podatku dochodowym jak u przedsiębiorcy rozliczającego koszty na zasadach ogólnych. Możesz oczywiście potrzebować tych rzeczy. Możesz też mieć prawo do odliczenia VAT, jeżeli spełniasz warunki. To jednak osobna kwestia. Dlatego przed szukaniem grudniowych kosztów warto zacząć od sprawdzenia własnej formy opodatkowania. Inaczej można wydać pieniądze w oczekiwaniu na oszczędność, która w ogóle nie powstanie.Odliczenie VAT nie sprawia, że zakup jest darmowy
Wróćmy do usługi za 5 tys. zł netto. Przy VAT 23% sprzedawcy zapłacisz 6150 zł brutto. Jeżeli przysługuje Ci pełne odliczenie, 1150 zł VAT rozliczysz jako podatek naliczony. Dopiero potem osobno oceniasz wpływ 5 tys. zł kosztu na podatek dochodowy. Prawo do odliczenia VAT zależy między innymi od wykorzystania zakupu do czynności opodatkowanych. Znaczenie mają również warunki i termin odliczenia. Nie każdy przedsiębiorca może odliczyć cały VAT z każdej faktury. Pamiętaj też o przepływie gotówki. Sprzedawca może oczekiwać zapłaty całej kwoty teraz, a efekt podatkowy pojawi się w rozliczeniu później. Jeżeli zakup zostawia Cię bez pieniędzy na bieżące zobowiązania, możliwość odliczenia VAT nie rozwiązuje problemu płynności.Grudniowy zakup nie zawsze staje się grudniowym kosztem
Przed większym wydatkiem trzeba sprawdzić, kiedy i w jaki sposób można go podatkowo rozliczyć. Samo zamówienie, przelew czy data na fakturze nie daje uniwersalnej odpowiedzi. Znaczenie mają rodzaj wydatku, sposób prowadzenia ksiąg i stosowana metoda rozliczeń. Zakup środka trwałego może wymagać amortyzacji, a możliwość jednorazowego rozliczenia zależy od spełnienia określonych warunków. Nie należy więc zamawiać drogiej maszyny wyłącznie na podstawie założenia, że jej pełna cena obniży tegoroczny dochód. Najpierw warto ustalić zasady rozliczenia z osobą prowadzącą księgowość. Szczególnie gdy dostawa, uruchomienie sprzętu albo wykonanie usługi nastąpi dopiero w kolejnym roku.Zakupy towarów na zapas? Pamiętaj o remanencie
W firmie handlowej pomysł wydaje się prosty: kupię więcej towaru w grudniu, zwiększę koszty i zapłacę mniej podatku. Tyle że przy rozliczaniu dochodu na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów trzeba uwzględnić spis z natury. Towary pozostające na koniec roku w magazynie wpływają na roczne rozliczenie poprzez różnicę remanentową. Sam zakup zapasu nie musi więc dać oczekiwanego obniżenia rocznego dochodu. Większa dostawa może być rozsądna, jeśli spodziewasz się sprzedaży, masz dobrą cenę i miejsce na przechowywanie. Powinna jednak wynikać z planu handlowego. Niesprzedany towar nie opłaci styczniowego czynszu. Gotówka zamieniona w zapas wróci do firmy dopiero wtedy, gdy znajdzie się klient i zapłaci. Polecam Ci równiez wysłuchać naszego podcastu na temat:Kiedy koszty firmowe na koniec roku rzeczywiście pomagają?
Przyspieszenie wydatku ma sens, gdy zakup był zaplanowany, będzie wykorzystywany i mieści się w możliwościach finansowych firmy. Jeżeli obecny komputer regularnie przerywa pracę, wymiana może ograniczyć straty czasu. Jeżeli potrzebujesz szkolenia do realizacji nowych usług, zdobyte umiejętności mogą pomóc zwiększyć przychód. Jeśli konkretne narzędzie skróci powtarzalne zadania, korzyść można porównać z jego ceną. W takich sytuacjach efekt podatkowy jest dodatkową zaletą decyzji biznesowej. Warto również sprawdzić, czy grudniowa promocja jest faktycznie korzystna. Roczny abonament kupiony ze zniżką nadal będzie stratą, jeżeli po dwóch miesiącach przestaniesz korzystać z programu.Zanim kupisz, sprawdź firmowy budżet
Przed końcem roku spójrz nie tylko na przewidywany podatek, ale również na należności od klientów, terminy płatności i wydatki pierwszego kwartału. Pieniądze widoczne na rachunku nie zawsze są wolną nadwyżką. Część może być potrzebna na VAT, podatek dochodowy, wynagrodzenia albo faktury, których termin jeszcze nie nadszedł. O tym, dlaczego warto patrzeć na firmową gotówkę szerzej niż przez saldo konta, pisałam również w artykule o płynności finansowej w obliczu zmian, ZUS i podatków. Przy większym zakupie policz dwa warianty: ile pieniędzy zostanie po podatkach bez wydatku oraz ile po zakupie i uwzględnieniu jego skutków podatkowych. Następnie oceń, co firma otrzyma za tę różnicę. To znacznie lepsza podstawa decyzji niż samo stwierdzenie, że „szkoda oddawać do urzędu”.Podatek powinien być częścią decyzji, nie powodem do kupowania
Rozsądne planowanie kosztów jest elementem prowadzenia firmy. Warto korzystać z przysługujących rozliczeń, dokumentować wydatki i sprawdzać ich skutki podatkowe. Jednak celem działalności jest zarabianie i utrzymywanie zdolności do działania. Samo zmniejszenie podatku nie świadczy jeszcze o poprawie sytuacji firmy. Zanim sfinansujesz kolejny grudniowy zakup, zapytaj siebie: czy kupiłbym to również wtedy, gdyby nie dawało oszczędności podatkowej? Jeżeli odpowiedź brzmi „nie”, warto jeszcze raz przyjrzeć się tej decyzji. Czasem najlepszym sposobem na przygotowanie firmy do nowego roku jest pozostawienie pieniędzy na koncie.